H I S T O R I A   K A P U C Y N Ó W   N A   U K R A I N I E Kapucyni i polscy królowie Historia Zakonu na Ukrainie od samego początku była ściśle związana z Rzeczpospolitą, w skład której podówczas wchodziła Ukraina. Król Jan III Sobieski zaprosił pierwszych braci jako nadwornych kapelanów rodziny królewskiej. Z czasem, po wielu latach zabiegów i starań, udało się uzyskać pozwolenie Stolicy Apostolskiej na osiedlenie się kapucynów w Rzeczpospolitej na stałe. Papieskie breve pozwalało na wybudowanie dwóch klasztorów: "jednego w mieście Krakowie, drugiego zaś w miasteczku Warszawie w diecezji poznańskej". Pierwszy klasztor wybudowano w Warszawie na ulicy Miodowej, na miejscu, które podarował król. 16 lipca 16 83 roku król osobiście położył kamień węgielny pod kościół i klasztor. Po poświęceniu w 1694 roku kapucyni ostatecznie osiedlili się w Polsce. Pierwszy klasztor na ziemiach ukraińskich W 1692 roku kapucyni przybyli do Krakowa, a w 1699 roku został tu zbudowany drugi klasztor w Rzeczpospolitej. Kolejną fundacją był Lwów. W 1709 roku, na zaproszenie księżnej Elżbiety z Lubomirskich Sieniawskiej, kapucyni przybyli do Lwowa. Po licznych zabiegach, mających na celu uzyskanie pozwolenia od Stolicy Apostolskiej, Sieniawska nabyła plac na Przedmieściu Halickim i rozpoczęła przygotowania do budowy. Konsekracja kościoła odbyła się 21 maja 17 18 roku. W klasztorze lwowskim znajdował się nowicjat (1723 - 1733) oraz studium filozofii i teologii (od 1739 roku). Złoty okres kapucynów (1738 - 1772) Niezależnie od tego, że od samego początku kapucyni osiedlili się w najważniejszych miastach: Warszawie (1683), Krakowie (1692), Lwowie (1709), Lublinie (1721), to jednak w pierwszej połowie XVII wieku ich stan liczbowy na tych terenach nie zwiększył się znacznie. Od 1738 roku - od przekazania komisariatu polskiego pod opiekę prowincji czesko-morawskiej - rozpoczął się złoty okres Zakonu w Rzeczpospolitej Czescy kapucyni nie tylko przyjmowali nowe fundacje, ale również samodzielnie szukali możliwości zakładania nowych klasztorów. W latach 1739-1754 przyjęto 14 nowych klasztorów, zaś liczba braci wzrosła z 62 (w 1739 r.) do 208 (w 1753 r.). Dzięki czeskim kapucynom komisariat polski został w 1754 roku podniesiony do rangi prowincji, która został oddana pod opiekę świętych Wojciecha i Stanisława. Do 1772 prowincja wzrastała liczebnie jeśli chodzi o ilość klasztorów (do 25) i zakonników (375). Wówczas powstaje wiele klasztorów i na wschodnich ziemiach Polski, które dzisiaj należą do Ukrainy. Podział Prowincji Polskiej W okresie porozbiorowym bracia Prowincji Polskiej znaleźli się w różnych państwach. Kapucyni z terenów dzisiejszej Ukrainy trafili do dwóch mocarstw: jedni do Cesarstwa Austriackiego (Galicja), a inni do Imperium Rosyjskiego (centralna Ukraina i Wołyń). Kapucyni w Galicji Wschodniej W Imperium Austriackim, w skład którego wchodziła Wschodnia i Zachodnia Galicja, kapucyni utworzyli Prowincję Galicyjską. Należało do niej 8 klasztorów, spośród których Lwów, Olesko, Kutkorz i Mariampol znajdowały się na terenie dzisiejszej Ukrainy. Cesarz Józef II swoim dekretem przyczynił się do zamknięcia kapucyńskich klasztorów w Mariampolu (w 1783), w Olesku i Lwowie (w 1785). Co prawda w 1788 roku udało się powrócić do Oleska, jednakże Prowincja Galicyjska wskutek prześladowań była bardzo osłabiona. W 1864 roku do Prowincji Galicyjskiej został przyłączony klasztor krakowski. W 1908 roku Prowincja Galicyjska została zredukowana do rangi komisariatu i w 1921 roku został on nazwany Komisariatem Krakowskim. Rewolucje początku XX stulecia, odzyskanie przez Polskę niepodległości i powstanie Związku Radzieckiego przyniosły nowe zmiany w życiu kapucynów na Ukrainie. W pierwszej połowie XX wieku we Wschodniej Galicji powstały nowe klasztory: w 1904 roku we Lwowie-Zamarstynowie, a w 1934 roku w Drohobyczu. 30 maja 19 39 roku Komisariat Krakowski podniesiono do rangi prowincji pod opieką św. Józefa. W tymże roku kapucynom krakowskim oddano klasztor w Ostrogu na Wołyniu, który wcześniej należał do Prowincji Ruskiej (Roksolańskiej). Owego roku Związek Radziecki zagrabił Ukrainę. Ateistyczny reżim zmusił do opuszczenia klasztory w Olesku, Kutkorzu, Ostrogu, Lwowie-Zamarstynowie i Drohobyczu. Ruska (Roksolańska) Prowincja Kapucynów (1795 - 1888) Nie mniej tragiczna okazała się historia zakonników, którzy znaleźli się pod władzą Imperium Rosyjskiego. Po trzecim rozbiorze Polski z jedenastu klasztorów, które znajdowały się na terenie dzisiejszej Ukrainy, utworzono odrębną prowincję, która nazwano Ruską (od słowa Ruś) pod patronatem świętych Wojciecha i Stanisława. W jej skład wchodziły klasztory w Brusiłowie, Winnicy, Włodzimierzu Wołyńskim, Dunajowcach, Zbrzyziu, Kunie, Lubieszowie, Ostrogu, Starym Konstantynowie i Uściługu. W chwili utworzenia prowincja liczyła 99 braci. Dzięki przywilejom otrzymanym od cara Pawła II kapucyni mogli prowadzić aktywną działalność. Wówczas to zakończono wznoszenie nowych klasztorów w Dunajowcach, Chodorkowie i Zbrzyziu. Dwa polskie powstania przeciwko rosyjskiemu panowaniu (listopadowe 1830 roku i styczniowe w 1863 roku) położyły kres przebywaniu kapucynów na centralnej Ukrainie i Wołyniu. Franciszkanie zawsze byli blisko prostych ludzi i dlatego władze carskie, upatrując w nich niebezpieczeństwo wpływu na społeczeństwo, zaczęły likwidację kapucyńskich klasztorów. Po powstaniu listopadowym pozostały jedynie cztery klasztory: Winnica, Stary Konstantynów, Brusiłów i Chodorków. Klasztory zostały zlikwidowane wskutek represji po powstaniu styczniowym. W ten sposób Prowincja Ruska zakończyła swoje istnienie i działalność. Ukraina bez kapucynów Po likwidacji Prowincji Ruskiej w 1888 roku na terenie współczesnej Ukrainy bracia oficjalnie przebywali tylko w Galicji pod zaborem austriackim. Ale i tutaj ich obecność zakończyła się wraz z zakończeniem II wojny światowej. W radzieckiej Ukrainie zostało tylko dwóch kapucynów: Sługa Boży Serafin Kaszuba i Hilary Wilk, którym władza radziecka pozwoliła na jakiś czas pracować wśród Polaków. Serafin Kaszuba do 1959 roku był proboszczem w Równym i duszpasterzem Wołynia, a z czasem całego Związku Radzieckiego. O. Hilary Wilk do 1958 roku był proboszczem w Barze na Podolu. Ojcowie Remigiusz Kranc i Albin Janocha zostali zesłani na Syberię. Zsyłki syberyjskiej nie uniknął też o. Hilary Wilk. Po śmierci o. Serafina Kaszuby w 1977 roku na Ukrainie zapadła 11-letnia "kapucyńska cisza", po której rozpoczęło się odrodzenie kapucyńskiej obecności na tej ziemi. Współczesna historia Braci Kapucynów na Ukrainie Na Ukrainę kapucyni powrócili w 1988 roku. Pierwszym był o. Stanisław Padewski, który aktualnie jest biskupem ordynariuszem diecezji charkowsko-zaporoskiej. Początkowo bracia pomagali księżom w pracy parafialnej, a następnie zaczęli przejmować samodzielne ośrodki: w 1989 roku kapucyni powrócili do swojego dawnego klasztoru w Starym Konstantynowie; w roku następnym przejęli parafię w Krasiłowie; w 1992 roku powrócili do Winnicy, a od 1993 roku pracują w stolicy Ukrainy - Kijowie. 5 stycznia 1995 roku brat Ryszard Modelski, minister prowincjalny Krakowskiej Prowincji Kapucynów, zwrócił się do Zarządu generalnego z prośbą o ustanowienie kustodii. Odpowiedni dekret z 13 czerwca 1995 roku ustanawiał z dniem 5 lipca 1995 roku Kustodię Ukrainy; pierwszym kustoszem mianowano brata Błażeja Suskę. W chwili ogłaszania Kustodii na Ukrainie pracowało dziewięciu braci, kilku braci z Ukrainy było w formacji początkowej w Polsce. Kapucyni wówczas obsługiwali cztery placówki: Stary Konstantynów, Krasiłów, Winnicę i Kijów. Następne lata były czasem rozwoju Kustodii, tak terytorialnego, jak ilościowego. W 1999 roku otwarto nowe domy zakonne na wschodzie Ukrainy - w Dniepropietrowsku i Dnieprodzierżyńsku. Na początku 2002 roku brat Jacek Waligóra, minister prowincjalny Krakowskiej Prowincji, zaproponował braciom z Kustodii Ukrainy otwarcie domu w Federacji Rosyjskiej. W marcu 2002 roku brat Piotr Komorniczak, przełożony regularny Kustodii Ukrainy, udał się do Rosji, aby na miejscu zapoznać się z sytuacją i spotkać się z biskupami Moskwy i Saratowa. W lipcu 2002 roku brat Jacek Waligóra omawiał możliwość utworzenia ośrodka w Woroneżu z biskupem Klemensem Pickelem, ordynariuszem diecezji w Saratowie. W lipcu 2003 roku, na zaproszenie bpa Klemensa, do Woroneża przybyli pierwsi kapucyni: Wiktor Świderski i Marek Bakierzyński, którzy od listopada 2003 roku zamieszkali w nowoutworzonym domu zakonnym. Rozwój Zakonu na tych terenach doprowadził do podniesienia 14 czerwca 2004 roku Kustodii Ukrainy do rangi Wiceprowincji Ukrainy i Rosji, zależnej od Prowincji Krakowskiej. Na dzień dzisiejszy bracia kapucyni pracują w trzech diecezjach Ukrainy: kijowsko-żytomierskiej, kamieniecko-podolskiej i charkowsko-zaporoskiej, a także w diecezji św. Klemensa z siedzibą w Saratowie w Rosji. 28 braci kapucynów mieszka i pracuje w 7 klasztorach: w Winnicy, Dnieprodzierżyńsku, Dniepropietrowsku, Kijowie, Krasiłowie, Starym Konstantynowie i Woroneżu (Rosja).
	Powrót na stronę główną		Działalność		Kontakty